Risico's voor de luchtvaart

 

Radionavigatie-, radar- en communicatiesystemen

 

De kwaliteit van de signalen van de Belgocontrol-apparatuur kan beïnvloed worden door fysische obstakels, al dan niet in de onmiddellijke omgeving van de antennesystemen.

Een fysisch object kan de elektromagnetische straling op verschillende manieren beïnvloeden. Enerzijds kan het object een gedeelte van de straling absorberen, waardoor er achter het object een schaduwzone ontstaat waarin de veldsterkte van het signaal te zwak is.

Anderzijds kan het object een gedeelte van de straling reflecteren. Dit gereflecteerde signaal kan interferenties veroorzaken met het rechtstreeks ontvangen signaal, waardoor de kwaliteit van het signaal verloren gaat en afwijkende resultaten bekomen worden. Het object kan bovendien aanleiding geven tot diffractie van de elektromagnetische straling.

Deze verstoringen kunnen ernstige gevolgen voor de veiligheid hebben. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Reflecties veroorzaakt door het ondoordacht oprichten van gebouwen en andere constructies kunnen aanleiding geven tot een verkeerde positionering van gedetecteerde vliegtuigen op het radarscherm.
  • Indien een constructie een schaduwzone voor de signalen van radars veroorzaakt zullen vliegtuigen in deze zone niet gedetecteerd worden en aldus een onbekende factor worden voor de verkeersleiding.
  • Indien het signaal van het ILS (Instrument landing System) verstoord wordt door reflecties op een object kunnen abrupte en plotse wijzigingen in het naderingsprofiel optreden met mogelijk fatale gevolgen voor vliegtuig en passagiers.

Het signaal van de Belgocontrol-apparatuur kan dermate verstoord worden dat de minimale signaalvereisten niet meer gehaald worden. In dat geval dient de getroffen apparatuur gedegradeerd te worden of zelfs buiten dienst gesteld te worden.

Zowel de navigatie-, radar- als communicatiesystemen van Belgocontrol kunnen bovendien verstoord worden door interferenties van andere zendapparatuur.

 

Maatregelen van bescherming

De reflectie van elektromagnetische golven is een zeer complexe materie en is afhankelijk van het type en de frequentie van de installatie, de vorm van het object, de afmetingen, de gebruikte materialen, de positie en oriëntatie ten opzichte van de antenne… Daardoor is het onmogelijk om eenvoudige regels op te stellen voor het oprichten van (tijdelijke) constructies.

Daarom wordt in ICAO EUR DOC 015 een combinatie van vlakken (Building Restricted Areas) voorgesteld voor elk type van systeem. Op basis van dit document werden de "Dienstbaarheden" van Belgocontrol opgesteld. Objecten die hoger zijn dan deze vlakken dienen elk afzonderlijk door de relevante technische diensten van Belgocontrol bestudeerd te worden. De interpretatie of een object al dan niet hoger is dan de dienstbaarheden dient uitsluitend door de dienst Urbanisme van Belgocontrol te gebeuren. Zij zijn dan ook verantwoordelijk voor de selectie van de dossiers die door de technische diensten behandeld dienen te worden.

 

Obstakelvrije zones rond gecontroleerde luchthavens

 

De vliegroutes van en naar de luchthavens worden beschermd door de zogenaamde PANSOPS-vlakken, opgelegd door ICAO DOC.8168.

Elke route wordt gevrijwaard door welbepaalde vlakken die een veiligheidsmarge garanderen tussen het vliegtuig op die route enerzijds en elk obstakel op de grond anderzijds. Nieuwe constructies of verhogingen van bestaande constructies (vb. het plaatsen van antennes op een gebouw) die deze vlakken penetreren vormen een obstakel met rechtstreekse impact op de veiligheid van het luchtverkeer. De dienst Urbanisme zal dan een hoogtebeperking of een negatief advies uitschrijven voor desbetreffend obstakel zodat de veiligheid gegarandeerd blijft.

Naast de PANS-OPS vlakken wordt nog een andere set van beperkende vlakken opgelegd door ICAO ANNEX14. Deze vlakken die zich volledig rondom de luchthaven bevinden, maken geen deel uit van de bevoegdheden van Belgocontrol en staan onder toezicht van de betreffende luchthavenuitbater. Meer informatie hieromtrent kan verkregen worden via het DG Luchtvaart

 

Jaarverslag 2017  
Video: Onze missie  
Video: Luchtverkeersleiding - De kerntaak